(Grote) Nederlandse bedrijven die op zoek zijn naar een oplossing om de voordelen die hun Agile teams brengen op te schalen, gebruiken vooral het Scaled Agile Framework (SAFe) als referentiemodel. Dit model is -ook voor managers- zeer toegankelijke opgezet en trainingen en gecertificeerde consultants zijn beschikbaar. Al in 2009 beschreven Craig Larman en Bas Vodde hun ervaringen met de toepassing van Scrum in grote organisaties (onder andere Nokia) in hun boeken 'Scaling Lean & Agile Development' en 'Practices for Scaling Lean & Agile Development'. De methode noemden ze Large Scale Scrum, afgekort LeSS.
LeSS heeft de afgelopen jaren een onopvallend bestaan geleid. Onlangs is besloten dit waardevolle gedachtengoed meer in de spotlights te zetten. Er komt in de zomer een derde boek, de site less.works is gelanceerd, er is een trainingen tournee gestart en Craig en Bas geven acte de presence op de toonaangevende conferenties. Zo zal Bas 4 juni als keynote optreden tijdens Xebicon 2015, in Amsterdam. Is LeSS meer of minder dan SAFe? Of min of meer SAFe?

Wat is LeSS?
Less is dus een methode om een grote(re) organisatie met Agile teams als basis in te richten. Zoals de naam verraadt, Scrum is daarbij het uitgangspunt. Er zijn 2 smaken: ‘gewoon’ LeSS, tot 8 teams en Less Huge, vanaf 8 teams. LeSS bouwt op verplichte regels (rules), bijvoorbeeld "An Overall Retrospective is held after the Team Retrospectives to discuss cross-team and system-wide issues, and create improvement experiments. This is attended by Product Owner, ScrumMasters, Team Representatives, and managers (if there are any).” Daarnaast kent LeSS principles (ontwerp criteria). De principes vormen het referentie raamwerk op basis waarvan je de juiste ontwerp besluiten neemt. Tenslotte zijn er de Guidelines en Experiments, de dingen die in de praktijk bij organisaties succesvol of juist niet zijn gebleken. LeSS gaat naast het basis framework verder dieper in op:

  • Structure (de organisatie structuur)
  • Management (de -veranderende- rol van management)
  • Technical Excellence (sterk gebaseerd op XP en Continuous Delivery)
  • Adoption (de transformatie naar de LeSS organisatie).

Volg deze link-unboxing-LeSS-video voor de kort introductie video over LeSS.

LeSS in een notendop
De basis van LeSS is dat Large Scale Scrum = Scrum! Net als SAFe wordt in LeSS gezocht naar hoe Scrum toegepast kan worden op een groep van zeg 100 man. LeSS blijft het dichtst bij Scrum: er is 1 sprint, met 1 Product Owner, 1 product backlog, 1 planning en 1 sprint review, waarin 1 product wordt gerealiseerd. Dit is dus anders dan in SAFe, waarin een opgeblazen sprint is gedefinieerd (de Product Increment). Om deze 1 sprint implementatie te kunnen waarmaken is naast een hele sterke whole product focus, bijvoorbeeld ook een technisch platform nodig, dat dit ondersteunt. Waar SAFe pragmatisch een geleidelijke invoering van Agile at Scale toestaat, is LeSS strenger in de klaar-voor-de-start eisen. Er moet een structuur worden neergezet die de cultuur van de 'contract game’ doorbreekt. De cultuur van overvragen, druk, onduidelijkheid, verrassingen, en afrekenende verantwoordelijkheid.

LeSS is meer en minder SAFe
De recente inspanning om LeSS toegankelijk te maken gaan ongetwijfeld leiden tot een sterk toenemende aandacht voor deze aansprekende benadering voor de inrichting van Agile at Scale. LeSS is anders dan SAFe, al hebben beide modellen vooral in hun inspiratiebronnen ook veel gemeen.
Beide modellen kiezen een andere insteek, bijvoorbeeld mbt:

  • hoe Scrum toe te passen op een cluster van teams
  • de benadering van de transformatie naar Agile at Scale
  • hoe oplossingen worden gebracht: SAFe geeft de oplossing, LeSS de voors en tegens van keuzes

Opvallend is verder dat SAFe (met het portfolioniveau) uitlegt hoe de verbinding tussen strategie en backlogs gelegd moet worden. LeSS besteedt daarentegen meer aandacht aan de transformatie (Adoption) en Agile op hele grote schaal (LeSS Huge).

Of een organisatie kiest voor LeSS of SAFe, zal afhangen wat het best past bij de organisatie. Past bij de veranderambitie en bij de ‘agility’ op moment van starten. Sterk ‘blauwe’ organisaties zullen kiezen voor SAFe, organisaties die een overtuigende stap richting een Agile organisatie durven te zetten, zullen eerder kiezen voor LeSS. In beide gevallen loont het om kennis te nemen van de oplossingen die de andere methode biedt.